Doğru özgeçmişin doğru soruları ?

İş arayan arkadaşların en büyük hatalarını yazmayı düşündüm aklımda dahi meydan laroussedeki 24 ciltten daha fazlası belirince özetin özetinin özeti ile Özet yazmayı uygun gördüm. Uzunu kısaltarak kısayı uzatarak asgari ücrete zam sonrası ürünlere yapılan zamlar gibi sizlere anlatacağım.

1) Fotoğrafı nereye nasıl ne şekilde ve nasıl yerleştirmeliyim ?

Basitçe vesikalık olarak bilinen fotoğrafı tamamen sade bir fontta ve görselde tamamen senin olacağın bir resim şeklinde ifade edebiliriz. Özgeçmiş şablona göre duruma bakarsın yoksa, sol üst bir altı gayet güzel duruyor. Ama dikkat edilmesini istemiyorsan sağ tarafa kaydırarak ilginin yönünü çevirebilirsin.

2) İş, Staj sosyal, sorumluluk, deneyimlerimi nasıl ifade etmeliyim ?

Tüm staj ve iş deneyimlerini eğer fazla ise uzun vadeli olanları yazıp sonra görüşmeye çağrıldığında sana kazandırdıkları ile ifade edebilirsin. Seni sen yapan bu eğitim staj ve sosyal sorumluluk projelerinde edindiğin deneyimlerdir. Yaptığın işleri sade ancak açıklayıcı net ifadelerle yazmalısın. Ayrıntıları yüz yüze anlatırsın. Çünkü şirketlerin bir çok departmanı birbirine benzer ve bazen aynı departmanında farklı işler yaptıkları da olabilir. Satın alma departmanında çalışan birisi, ticari fiyatlandırma gibi işleri konusunda da tecrübe edinmiş olabilir.

3) Referans konusunu nasıl halledeceğiz ?

Her iki tarafı da keskin bıçak olan referans konusu süprizlere açık olsa da, pek çok şirketin referanslara önem verdiği sarsılmaz bir gerçektir. Referans yazmadan önce o kişileri ikna odalarında ikna etmelisin. Eğer iş deneyimin yoksa, akademik referanslar ile başlayarak daha sonra beraber çalıştığın yöneticilerini veya proje bazlı çalışma yaptıysan oradaki proje yöneticilerini yazabilirsin.

4) Bilinen programlar, hobilerim ve dil bilgisi konusunda bilgilerimi nasıl sunmalıyım ?

Bildiğin programlar varmısın yokmusun, servivior, maske kimsin Sen ? Şeklinde ise senin işin hayli zorlu olsa gerek. Bildiğin bilgisayar programları, Prezi mesela veya ofis programları olmazsa olmazlardır. Seviyeleriyle beraber bildiğin yabancı dilleri ve gerçekten ayrıntılı soru sorduklarında cevaplayabileceğin kadar hakim olabildiğin bir hobin varsa yazabilirsin.

Bir ayrılık sözünden çok bir özlü özgeçmiş sözü…

Ne ben tamdım ne de sen yarım kaldın.

Özgeçmiş hazırlamaktan bahsederken neyin tam neyin eksik olduğuna da değinmek gerektiğine inanıyorum. Böylelikle sorun sende değil bende demek yerine sorun bende hiç değilmiş diyebilecek bir özgüven ile görüşmelere girebilirsiniz.

Öncelikle denilmelidir ki, her bilgi her başvurulan pozisyon ve ilana göre değildir. Ayrımı iş dünyasını tanıdıkça iyice yapacaksınız. Bunların çoğunu bilsem de kendimi kandırıp bunları uygulayamıyorum. Bu nedenle sıfırdan başlayıp yukarı tırnanıyorum maalesef. Aslında en alttan silsile ile giderken zaman kaybını saymazsak, her şeyi bildiğiniz için iş dünyasının hainliği ile sizi bir çırpıda silemiyorlar.

Hazır şablonları hepimiz biliyoruz ama, bu şablonda iş arayan kısmında victoria secret ismi ile kendini tanıtan özgeçmiş bile gördüm. Arkadaşım özgeçmişi paylaşıp kanka bak olmuş mu diye yazmıştı. Yüz ifadem uzun süre değişmedi. victoria secret bacımızı Amerika’ dan tanırız çok iyi börek açar dedim. Sonra tabii adıyla müsamaha bir özgeçmiş hazırlaması konusunda destek olup işe alımında fayda sağladık ta bugün olsa sanırım yapmazdım.

E- Posta adresiniz şu olmamalı aslankralmax@hotmail.com . Mesela ne olmalı ? Iletisim@mesutaydeniz.com, mesutaydeniz34@gmail.com olabilir mesela siz kurumsal mailiniz veya şahsi mailiniz varsa bunu paylaşabilirsiniz Ama o mail adresi ad soyadı içermek zorunda… Münkün oldukça rakamsal ifadeler ve karakteristik özellik içeren imgeleri kullanmamaya özen gösterin.

İnsan kaynakları yetkilisine ara beni de işin detaylarını konuşalım demek istiyorsanız, öncelikle ulaşılabilir bir telefon numaranız olmalı. Ve referans yazdığınız kişiler bunu biliyorsa dahi başvurduğunuz şirket, konum ve önemli detaylar varsa bunu bilmeliler.

Özgeçmişteki adres bilgilerinizde ayrıntı olarak mahalle ve ilçe bilgisi vermeniz yeterlidir. Veya il ilçe şeklinde de yazabilirsiniz. İşe alınırsanız sizden adres bilgileri isteyecekleri için bunu sorun etmeyin.

Profesyonel hayata uygun kullandığınız, linkedin profilinizi de eklemekle birlikte, diğer sosyal medya adresleri de eğer işletme açısından fayda sağlayabilecekse verilebilir. Elbette varsa web sitenizde listede en başta kendine yer edinmeli.

Öğrenci iseniz hedeflerinizi iş tecrübeniz var ise de, kariyer özeti ve ek olarak hedeflerinizden bahsetmeniz yerinde olur. Özgeçmişinize bakarken gelecek hedeflerinizi ve başvurduğunuz pozisyona uygunluğunu kontrol edeceklerdir.

İş ve staj tecrübeleri çok önemlidir. Kuru kuru bir rulo diploma siz dahil kimsenin işine yaramaz. Sadece kartvizit olarak bastırıp A4 boyutunda belli bir düzen halinde duvarınıza asarsınız. Tecrübelerin hangi pozisyonda, şirkette, tarihte olduğunu detayları ile belirtmeli ve sondan başa doğru sıralamalısınız. Böylelikle nereden geldiğiniz nasıl ne koşullarda piştiğiniz açıkça görülecektir.

Eğitim şart deriz ya hep burada da şart mesleki kurslar, seltifikalar kurumlar uzmanlık belgeleri ( Ben yazmayan biri olarak öneriyorum. Yazarsam sayfalarca sadece seltifikalar sürdüğü için artık listelemiyorum.) Üniversite eğitiminiz ve yaptıysanız MBA Business hatta güveniyorsanız notlarınız listede kendisine yer edinebilir. Yabancı diller seviyeleriyle birlikte yazılabilir, tabii uygulamalı mülakat yapabilecek kadar iyiseniz o listeye yazın yoksa My go to cinama… diye başlarsanız Go Go diye cevap alırsınız. Bilgisayar bilgisi artık bir beceri değil kültür meselesi oldu. Sizden hangi işe başvurursanız başvurun teknik servis elemanı kadar kullanıcı düzeyinde bilgi sahibi olmanız bekleniyor. Fax çekmeseniz de olur ama mail kullanımını hatim etmeniz çok önemli.

Eğitim tamam da biraz da sosyalleşelim diyorum. Mesela hobiler var hani uğraşı olarak zaman geçirdiğimiz yapmaktan keyif aldığımız eğlence araçlarımız, hani sıradan insanların yaptığı ve sizin düzenli hergün yapmadığınız uygulamaları yazmayın. Geçen yaz dağ bisikletine bindiyseniz, şubat ayında dağ bisikletine bindiğiniz anlamı çıkacak cümleler kurmayın.

Son bonus : Referans bilgisi için merak uyandırıp çağırtmak için istenildiğinde verilecektir veya Kişi adı ve şirketi ve şirketteki ünvanını paylaşabilirsiniz.

Özgeçmiş hazırlarken kendine soracağın sorular ?

Bu bilgi başvurulan ilanda ihtiyaç olacak mı ? Satış uzmanlığı / Danışmanlığı için tenis sporunda Avrupa 3.sü olmak bir anlam ifade etmeyebilir.

Detaylar geleceğim için faydalı olacak mı ?

Hangi bilgileri paylaşmam benim geleceğimi olumlu / olumsuz etkiler. ?

Hangi bilgi nereye konulmalı ?

Yazdıklarım beni ve geçmişimi bireysel olarak doğru ifade ediyor mu ?

Etkili ve verimli gözükmesinin yolları

Satır boşlukları, Bold 12 fontu hatasız bir yazım ve de başlık altı açıklamalar tam anlamıyla basit ve göz yormayan bir o kadar da bu haliyle okunması kolay olmalı.
Tezatlık olmadan başlangıçtan bu iş görüşmesine gelene kadar tüm süreçleri mantık süzgeci ile sunmak.

Genel ifadeler yerine nokta vuruşlu açıklayıcı ve belgelenebilir direkt olan olayı açıklayıcı net ifadeler olması.
Abartı ve süsleme olmaması ve ne olmak istediğinizi değil ne olduğunuzun yazıldığı bir ifade kullanılması özgeçmişinizin etkileyiciliğini arttırıyor.
Başvurulan pozisyon ile ilgili detayları anlatmak isterken konu ile alakasız iş tecrübesine öncelik verirsen, görüşmeye geldiğin şirkette başka bir adaya öncelik verecektir.
Detayları formüle ederken sayısal verilere yönelmeli rakam sunmalı ve de kısa net anlaşılır olmalısın.
Ön yazı ve genel düzene gereken önemi vermezsen yazdığın yazı sadece bir word belgesi olarak mazide yer edinir.

Iş arama sürecinde aklındaki en temel nokta geçmişteki yaptıklarının geleceğini şekillendirmesidir. Ben kendi adıma ifade etmem gerekirse şuana kadar çalıştığım tüm şirketlerde bir önceki şirketin referansı ile çalışmaya başladım. Tanıdığın ( Adına torpil demiyoruz, kısaca diger adaylar arasında bilinirlik diyebiliriz.) Hiçbir zaman kullanmamış olsam da (Bugüne kadar çalıştığım 3 şirket oldu üçün dede tesadüf sonucu çalışmaya başladım. Kişinin fazla oluşu referanslarının güçlü kişiler olması iş bulma süreçlerinde etki ediyor. Güvenilir bir insan isen seni linkedin’ den dahi bulmaları çok sürmez. Sağlam referanslar bu güvenilir kişi imajını sağlamlaştıranlardır. Dürüstlük genelde kaybettirir. Ama çakalların arasında dürüst bir KURT olursanız kimse size tilkilik taslayamaz. Ne yaparsan yap aşkla yap derim hep, yaptığın işin en iyisi ol. Temizlik yapıyorsan paspasın değmediği yer kalmamalı. Başvurduğun ve çalıştığın işte kalıcılığın veya işe girişin geçmişinin iyi olmasıyla orantılı olduğu için her zaman güvenilir bir çalışma arkadaşı ol.

Herkesin merak ettiği ama kimsenin açıklayamadığı yere gelelim…

ÖN YAZI NASIL YAZILIR ?

Dana kuyruğunun faydasını bilenler bilir. Kaslar ve hafızayı yeniler ve canlandırır. Kalbede iyi gelir şekeri de dengeler. İşte Dana kuyruğu adlı nimetin bize getirilerinden biri de koptuğu nokta olan, İş başvurularında on’ da on hata yaptığımız ön yazı yazma kısmıdır. Biz düşünmeden pas geçip herşeyi unutursak, iş bulamayıp strese girer kalbimizi de üzer, kolestorolünüzü de çıkartırız. Basit ama nokta vuruşu nüanslar ile dokunacağımız hususlar ile artık sizleri bu dertlerden kurtaracak overlokçu ayağınıza kadar geldi.

Olmazsa olmazlar, öz çekime benzer özgeçmişinde belirttiğin bir çok detay var ve bu detayları ikinci defa tekrarlamıyoruz. Bahsi geçen ilana neden başvurdun neden kendini uygun gördün istenilen şartları ne kadar sağlıyorsun başvurduğun şirkete hangi alanda neler katabileceğini listelemen ve bunlara cevap vermekle işe başlayabilirsin.

Başarılarını ruhunda saklayabilirsin ancak, başarını oran orantı hesabıyla Ebobunu ve Ekok’ unu da hesaplayarak Cebir ilminin içinden geçirerek felek ile beraber çember atlayarak, önceki başarılarını yüzdelik ya da ondalık tam sayısı olmadan da olsa paylaşabilir ve inandırıcılığın ve belgelenebilirliğini arttırabilirsin.

İnsan ilişkilerin, sosyal güdülerin problem çözme, kriz yönetme becerilerin listede kendine yer edinebilir. Çalışmadığımız dönemde neler yaşadık, neden çalışamadık, neler yaptın ? Her şirkete özel bir ön yazı sana nokta vuruşu bir mülakat deneyimi kazandırabilir. Tabii tüm bunları yaparken Türk Dili ve Kültürü kurallarına riayet ederek, yazım ve imla kurallarına dikkat ederek ön yazını yazmalısın.

İş ilanları iki türlüdür, açıkça belirtilen çalışılacak pozisyon ve genel maksatlı başvuru içeren seç beğen al hepsi 5 YTL grubu ilanları,

Her iki yazıda Sayın Yetkiliye yazılır.

İlanınızda belirtmiş olduğunuz İnsan Kaynakları direktörlüğü ilanı ile yakinen ilgileniyorum. Özgeçmişimde detaylı bir şekilde ifade etmeye çalıştığım gibi, iş ve eğitim geçmişimin pozisyona uygun olduğunu ve XXL A.Ş şirketine neler katabileceğimi sizlerle paylaşarak kendimi daha yakından tanıtmak isterim.

Saygılarımla, ( Veya iyi çalışmalar)

Ad Soyad

Veyahut da ;

Üniversite eğitimim sonrası satış sonrası destek hizmetleri alanında özgeçmişimde de görmüş olduğunuz gibi 4 yıllık bir deneyim sahibi oldum. Çalışma arkadaşlarımla birlikte çalışmam esnasında yaşanan bir çok krizi çözüme kavuşturdum ve yaptığım işe artı değer katarak kendimi daha da geliştirmek ve kariyerim için İnandığım yolda yürüyebileceğim markanızda devam etmeyi hedefliyorum.

Özgeçmişime dosya ekinden ulaşabilirsiniz.

İyi çalışmalar,

Ad Soyad

Yazının Sözü Uygulaması :

Dürüstlük genelde kaybettirir. Ama çakalların arasında dürüst bir KURT olursanız kimse size tilkilik taslayamaz.

Yaptığın işe, verdiğin emeğe, değer biçebilmek….

Hep dinlerim ve söylerim tabii kendimce, mavi ya da beyaz fark etmeksizin ortada bir yaka varsa ya öğrenci ya da işçisindir. İşçisin ama işçi kalma çalış biriktir ve işveren ol ; lakin burjuvaziye kurban gitme. Veya da kraldan çok kralcı olmadan da başarabilirsin, yeter ki Ceza gibi “fark var” diye sesini duyur. Yoksa içinde kalanları söyleyemez ve “fark var” demek yerine “sus pus” olmayı tercih eden olmak zorunda kalabilirsin. İşte mesele burada başlıyor. Çalışmak için mi yaşıyoruz yoksa yaşamak için mi çalışıyoruz sorusuyla başlayarak emek/Sermaye denkleminde hacı Maslow’ un ihtiyaçlar hiyearşisinde edindiğimiz katman kadar çalışmayı hedeflerken ömrün çalışmak için geçtiğini, fark ederek anca düşünür ama uygulamazgillerden hacı yatmaz misali olan, şeyh Karl Max’ ın gösterdiği hedeflere yürürken verilen emeğin ve bu uğurda geçen zamanın bölümünden kalana ya da ortaya çıkan değere ücret adını veriyoruz.

İşte mesele bu, süre kısa ise ücret, ortalaması aylık olarak yatırılıyor ise verilen ismi maaştır. Emek saati arttıkça fazla çalışma miktarı çalışana ek mesai olarak sayılır. İlginçtir ki, ücret miktarı verilen emek kadar arttıkça, ( Bazı işletmeler 3 saat fazla çalışmaya bir günlük yemek ücreti yatırıyorlar.) maaş sabit kalır. Üstüne yatırılacak parasal miktarda maaş farkı veya pirim şeklinde adlandırılır.

Bir işe başvuruda bulunacaksın ve senden maaş beklentini soruyorlar aslında her şey belli, burjuvalar yani patron kendi mutlu sonunu biliyor ve bir timsah gibi yaşanacakları bilerek göz yaşı döküyor. Ama karşınızdaki eğer patronun işçisi olan kişi ise işiniz daha da zor. İşçinin işçiye yaptığını patron yapmaz. İşçiler kardeş patron kalleş sloganı 1970’ ler gibi geride kaldı. Eğer işçi de kalleş olmasa idi, iş sendikaları işverenin değil, işçinin hakkını korur, deneme süreci adı altında ilk 4 ayında iş ve işyeri kurallarına uymama durumu harici keyfe keder seni işten çıkaramazdı veya pek çok kurumun suistimal ettiği İŞKUR işbaşı eğitim adıyla yaptığı gibi 3 ay da bir personeli değiştiremezlerdi. Belli bir sayıda personel alma zorunluluğu olsa da bu sayı % ‘lik olduğunda minareyi çalan kılıfını hazırlamış oluyor.

Zor ama zaruret bir konu olarak beklentiniz denildiğinde, hiçbir insan kaynakları yetkilisi sosyal hakları kast etmez. Onları mecburen verecekler size beklentiniz maaşı sorarlar. Bununda belli taktikleri vardır. Açlık sınırı altında deniz seviyesi yukarısında olan “asgari ücret” veya eğer en kötünün bir iyisi ise, asgari ücretten ortalama 500 – 600 TL daha yukarıda olan bir miktara denk geliyor. AGİ vs. 3,600 Net miktar Kira gıda çocuk masrafı ile hak getire… Tabii istisnai şirketler sosyal imkanlar ile çalışmayı çok cazip hale de getirebiliyorlar. Yeter ki çok çalışıp kasalarına matruşka mantığında süregelen emeğin karşılığının katlarını sürekli hazırlayın. Eğer daha önce iş tecrübeniz yoksa başlangıcınız asgari ücretten başlar veya yapacağınız işin sektörel bazda ücretleri ortalamasını zaten patronlar kulüpleri önceden belirlediği için bellidir. Siz sadece onların beklediği cevabı verirsiniz. İşin değerini bilin ona göre fark yaratan miktarlar ile komisyon pazarlığı yapın. Bunları yazan biri olarak mevcut işimde bunların hiçbirini yapmadım. Çünkü bu iş öncesi yapılabilecek en kötü işlerde sadece iş tecrübem olsun diye çalıştım. Hatta kendi sorumluluğum olmayan işlerde bile rol alarak, tecrübe edindim. Tabii başka arkadaşlar buna hamallık adını veriyorlardı. Şuan o dönemki arkadaşların tamamı benim neredeyse her alana yayılmış tecrübelerime danışmadan iş yapamıyorlar.

Yapılan her işin finansal bir değeri vardır. Mesela ben, gönüllü olarak bilgim olan konularda üniversite öğrencilerine danışmanlık yaptığım dönemlerde hediye vs. işlerine girmek isteyen arkadaşlarla anlaşmamı bir bardak çay üzerine yapardım. Çok fazla uğraştıran arkadaşlarda 3 çay bir kahveye denk geliyordu. Amacım gayet basitti. Öğrenci de para bulunsa bile ben almam. Tabii süistimal etmeyen arkadaşlar için ifade ediyorum. Bilginin değeri sonsuzdur bir rakam biçilemez lakin ideallerimden birisi de gençlere bir şeyler öğretmektir ve bilgininde zekatı vardır mantığıyla, her daim paradan öde ülkümü gözeterek, yükselmenin ve ileri gitmenin yolunun Şair Nazım Hikmet’ in de dediği gibi sen yanmasan ben yanmasam nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa demeyi de bilmek gerekiyor.

Sahip olunan veya aranan işin elbette belli bir değeri vardır. Lakin iş sağlayıcı işletmeler bu değerlere genellikle çok yabancıdır. Hele ki bu pozisyon’ nun sizden önceki yetkilisi sizin halef olacağınızı bildiği an, siz sanki babasını öldürmüşsünüz gibi davranabiliyor. Haliyle de iş şahsi duygusallıklarla süregelerek, işin değeri ve kazancı da uyumlu olamayabiliyor.

Başvurduğun pozisyonun şirkete faydalarını ve emanetin ehli olduğunu vurgulamayı unutma. Eğer anonim bir şirkette çalışıyorsanız şirketin verileri halka açıktır. Değilse de üzülme, profesyonel işletmelerde iç ilan şeklinde başvurduysanız yöneticiniz size kısaca bahsedecektir. Dış ilan ise; sor öğren metodu ile şansını denemelisin. Sebebini sorduklarında cevabın hazır olmalı. İşletmenin hedefini bildiğim sürece durmadan o hedefe yürüyeceğime emin olabilirsiniz.

Doğru zamanda doğru sorular ile mülakatı kendi lehine çevirebilirsin. Böylece bu işi becerecek kişinin sen olduğunu anlamaları uzun sürmeyecektir.

Unutmadan da eklemek istiyorum…

Kişisel bakım çok önemli, saçlar, eller, yüzdeki makyaj veya sakal temizliği yapılmalı. İşinin mahiyetine göre ruh hali ve gerekli senaryoları kurgulayarak rol çalışması da yapman faydana olacaktır. Her açıdan unutmamalısın ki İnsan Kaynakları yetkilisi diplomana, becerilerine bakarken senin dış görünümüne de bakarak seni her açıdan bir bütün olarak gözlemleyerek bir sonraki aşamaya geçişini kararlaştıracaktır.

Sektörel bazda kıyafet seçimi görüşme yapılacak kuruluşa çok şey anlatır ve ilk başta da dediğim gibi FARK VAR ! Diyeceğiniz bir sürecin başlangıcı olabilir.

Resmi giyimler : Evrak takibi gerektiren , resmi dairelerde bulunduğunuz işler, muhasebe, hukuk bürosu ve finansal kuruluşlar gibi…

Abartısız Sportif ve şık : Satış danışmanlığı, hizmet sektörü, eğitim, kobiler, mühendislik ve teknolojik işletmeler ve gayrimenkul işletmeler olabilir.

Özgün ve farklı modeller ise; Moda, eğlence, grafik tasarım, oyun vdeo, muzik ve her türlü sanatsal iş alanı.

Her ne yaparsanız yapın. AŞK’ la yapın diyordu Kenan Doğulu 2015 yılında, İşte o AŞK sizin iş modelinizdir. Her işletme iş modelleriyle ilgili tahminlerde bulunur. Ve yukarıdan aşağıya hedef belirlenir ve aşağıdan yukarıya doğru hedefler gerçekleştirilir. Başarılan her zorlu bir hedefin ardından daha da zorlu bir hedef sizin şartlarınız değişmese dahi beklenenden fazlasını yapmanız normalmiş gibi önünüze konur. Bunu yaparken size gerekli enstrümanlar sağlanamasa bile bu onların sorunu değildir sonuç olarak hedef başarılmamıştır. Siz işi AŞK’ la yapmamışsınızdır. Ama hepsini yaparken, düşünmek gerekir.

1- Bir müşteri temsilcisi kaç müşteri ile ilgilenebilir ?

2- Bir yazılımcı kaç satır kod yazabilir ?

3- Bir öğretmen dinlenmeden kaç saat ders anlatabilir.

4- Bir yönetici, yönetici olduğu için sürekli koşturarak ne kadar süre çalışabilir.

Son olarak ; Bir insan kaynakları yetkilisi ve yaptığı işleri hesapladığınızda bu kadar zorlu ve teferruat gerektiren işler yapan yetkilinin alması gereken maaş neye göre belirlenmeli ?

Aslında bunların hepsinin çözümü iş paylaştırma ve havuç ödül sisteminin doğru uygulanması ile münkündür, elbette uygulayacak olan işletmelere…

Hepsinden sonra da düşünmelisin ki ;

Tüm bunlara bakarak, senin verdiğin emek karşılığında aldığın maaş ve haklar neler olmalıdır ?

Yazının Sözü Uygulaması :

Hayatımda bir kez işten deneme sürecinde çıkartıldım sebebi ise, 10 yıldır zarar eden departmanın cirosunun ben geldikten sonra 3 ay içinde 15 –17 bin civarı artış göstermesi oldu. Düzen bozulunca önce beni gönderdiler, sonra ilk başta o departmanın yetkilisi sonra o departmanda olan herkesin işine son verildi. O yaptıkları hata sonrası bugün Türkiye’ nin en iyi şirketlerinden birinde çalışıyorum. Bazen en kötü şeyler bile size birer fırsattır. O işletmede yaptığım şey ise basitti. Satılacak durumda olan ürünlerin temizlenip paketlenmesini sağlayıp satışa sunuyordum. Onlar ise, ya çöpe ya da farklı şekilde mağaza dışına çıkartıyorlardı.

“Karar verirken acele etmeyin, hayat şaşırtılara gebedir.”

İş – te mülakatın türleri ve bana kalan hatıraları…

İş hayatında ekmeğin aslanın midesinde eritildikten sonra kalan posası için dahi ciddi bir kapışma olduğu şüphe götürmez bir gerçek. Aslında konuya ortasından girmiş olabilirim. Bunu her zaman yapamıyor olsam da bu defa buna ihtiyacımız var. Çünkü okullar ve sonraki dönemin yüksek öğretimi üniversiteler bizi iş hayatına özel sektöre kurum içi iletişime ve de kurumun dış yüzündeki 100 kasa 500 sermaye mantığındaki muhasebesine alıştırmadan bizi direkt olarak saldım iş hayatına, tecrübe edine diyerek kendisine yol çıkarıyor. Haliyle iş az rakip çok, haliyle istenen çok becerilen edinilen beceri az, üniversitelerde grafik tasarım bölümünde öğretim görevlisi olunması için Osmanlıca bildiğine dair belge istendiği dönemleri gördüğümüz için, bazen bilgi ve deneyimimiz olsa da ne yazık ki bir anlam ifade edemiyor…

Yüzlerce belki de binlerce birilerine göre başarısız kendime göre ise tecrübe edindiğim iş görüşmeleri ile iyi bir birikim sahibi oldum. Bu dönem içerisinde mülakatlar ve istenenler ile yöntemleri de işe sektöre ve pozizyon’ a göre kendilerini güncelleyerek, iş arayanların karşısına çıkıyor, biraz da onlardan bahsetmek istiyorum.

Grup çalışması mülakatları

Daha çok hizmet sektörü görüşmelerimde deneyimlediğim bu görüşme modeli, kurumsal marketlerde ve firmalar için çalışan merchandiser hizmeti veren taşeron aracı firmalarda çok sık kullanılıyor. En çok vasıfsız personel ihtiyacının olduğu bu sektör, en çok verim alacağı işini hak ettiğinden daha çok fazla yapacak personelini karpuz seçimi yapar gibi yapmaya çalıştığı yöntemdir. Genel olarak kurumsallaşmaya orta seviyede devam eden işletmeler, ve kurumsal yapıda olup, bazı hizmetlerini ajanslar ile gördüren genelde finans kuruluşları olmak üzere, çeşitli pozizyonlar için birden fazla adayı değerlendirerek hangisine daha yatkın verimi yüksek gözüyle bir bakıma Hollanda ineği mantığında değerlendirecekleri grup mülakatlarını tercih ediyorlar. Bunu yaparken de Covid – 19 öncesi, 20 – 25 iş arayanı koyun sürüsü mantığında bir odaya alıp kasıtlı olarak heyecandan gerilen gençlerin “elektirikli yılan balığına” kapılmış gibi bir hale gelmesi ile, süregelen bir mülakat sürecidir.

Adaylar öncelikle grup içerisinde teker teker kendini tanıtır, ardından söyleyeceklerini iyice dinledikten sonra da, rasgele aday sayıları eşit olacak şekilde gruplara ayrılarak adayların ekip içi bireysel ve ekip içi nasıl çalıştığı üstünkörü 15 – 20 dakikalık süreçte gözlemlenir. Adayın problem çözme, analiz etme, istek, coşku, kararlılık, liderlik ve işletmeye maliyeti sonrası getireceği faydaları irdeleyerek bir grup mülakatı tamamlanır.

İnsan kaynakları yöneticilerinin kullandığı belli stratejik hamleler vardır. Bazılarını tecrübe etme imkanım oldu bazılarını ise, İK yöneticisi arkadaşımdan taktik yok bam bam sloganı ile kopya çektim.

Değerli işsiz veya stajyer adın her neyse önemsiz, önemli olan mevcut halinin çalışmaya, öğrenmeye anbiyane tabirle ameleleliğe mecburen hazır olmandır.

Sakin ve kararlı olarak bu işi ben alacağım dediğin an o iş senindir bu isteğin gözlerinde TL olarak yansıdığında, hele ki bir satış pazarlama hizmeti söz konusu ise, gözlerindeki Türk Lirası simgesini ateşler eşliğinde göstermelisin.
Lise dönemlerinden beri stajlar ve kısa zamanlı işlerde çalışman sana hem para hem de özgüven kazandıracaktır. Unutmadan bu çalışmalar esnasında sigortan yattığı için, emeklilik pirimi de işyeri tecrübende kanıtlanabilir şekilde artıyor. Bunları söyleyen ben yüzlerce iş görüşmesinden elim boş dönsem de şu anki çalıştığım işletme dahil dört işyeri tecrübem oldu. Ve şu anki dahil her birini her yerde referans gösterebiliyorum.
Mülakat esnasında aktif katılımda bulun, mülakatı yapanlar senin bir şey bilmediğini biliyorlar ama hiçbir şey bilmediğini bilmiyorlar. Asla geri planda kalma.
İlk hedefiniz İşyeri ileri…
Kendinle birlikte diğer pasif kalan adayların aktifleşmesini sağlamaya çalış. Böylece birleştirici ve yönlendirici liderlik özelliğini grup mülakatında öne çıkararak kolaylıkla sivrilebilirsin.
Asla hiç kimseyi eleştirme sen işine odaklan. Kimse ile yarış yapmıyorsun saygı ile dinle, sen konuşurken de başkalarının dinlemesini sağla. Ama her ne yaparsan kibarca ve AŞK’ la yap.

En çok denenen grup mülakat denemeleri

Play back olarak aklımda kalan bir kelime var. İngilizcedeki anlamı geri çalma demek. Aklıma yerleşmesinin temel nedeni ise, bir uzman çavuşun askerlik vazifemi yaparken bölüğümüzde topluca koro halinde marşlara ses vermeyen ama ağız oynatan arkadaşlar için kullandığı ifadelerdi. Türkçeye biraz daha yontmaya çalıştığımda, taklitçilik ve tekrarlayamamak gibi anlamlar çıkarmaya çalıştım. Birbirinden farklı ifadeler olsalar da, bu meselede asıl konu grup mülakatında verilen görevlere göre misyon yüklenip rol yapmak, tiyatronun bir parçası olmaktır. Her aday verilen görevi süper Mario gibi tamamlayarak, bir sonraki aşamaya geçişi sağlıyor. İçlerinde aranılan yeteneklere sahip olanlar bir sonraki eleme aşamasında kendilerini bulabiliyorlar.

Denge sağlayıcıları, aslında bu da benim kendime göre tanımladığım bir kelime buradaki nihai amaç fiziken görevler vererek el becerilerinin ve birbirini tanımayan insanların dakikalar içerisinde ekip çalışmasına uyumlu olup olamayacaklarını öğrenmeye çalışan bir sistemdir.

Münazara : Maalesef genç nesiller bu kelimeye birazcık yabancı kaldı. 2006 yılında katıldığım izcilik kampında ilk kez duyduğum bir kelimeydi. Farklı görüşlerin kelimeler eşliğinde cenk etmesi de diyebiliriz. Benim kelimem senin kelimeni döver olayının edebiyat bilimindeki ismi de diyebiliriz.
Belli bir Stratejik Plan Dahilinde, grubun görüşlerini ortaya koyarak mantıklı bir sonuca en kısa sürede ulaşması istenir. Amaç fikri hür vicdanı hür çalışanların özgür ve bağımsız karar alabilmesi, işletmenin faydası için nitelikli ve kaliteli fikirler geliştirmesidir.

Görüşme esnasında her iki tarafta diğerinin aklından geçeni merak eder.

Buraya kadar her şey tamam…

Da eksik olan bir şeyler de yok değil sanki ;

Grup mülakatı da tuvaldeki resme senin atabileceğin rengarenk fırça darbeleri ve farklı kalınlıktaki uçlarının bıraktığı izleri de ana temada birleştirerek sanat eserine çevirdiği noktadır. Bu nedenle bazı anahtar kelimeler senin işe giriş ve istediğin süre kadar kalıcılığını belirleyecektir.

Elbette birisi söz alacak ve bir şeyler söyleyecektir. Sen de onun çizdiği yol haritasını kılcal damarlara ayırmadan, detaylandırmaya bak. Buradaki temel faktör az kelime ile nokta vuruşu vurgu yapabilmektir.

Peki onun fikrine alternatif sunmak istiyorsak ne yapmalı dersek te, onun fikrini ezmeden benim şahsi fikrimde bu şekilde diye ekleyebilirsin.

Unutmadan ;

Tüm konuşmana ilaveten, diğer adayın fikirlerine alternatif fikir sunduktan sonra da diğer adaylara da düşüncelerini sorarak hem onların fikirlerine saygını hem de ekip çalışmasına uyumunu göstermiş olursun.

Hepsinin sonunda ;

Tüm bu aşamalardan geçebilirsen bireysel görüşme süreci başlar, önce İnsan kaynakları yetkilisi ile başlayan süreç, işletmeye göre yetki tanımları güncellense de prosedür kurumsallaştıkça benzerlik gösterir. İK yetkilisi, kategori uzmanı, veya departman sorumlusu, işletme müdür yardımcısı, İşletme müdürü tabii ara süreçlerde kurumsal şirketlerde sıkça uygulanan online kişilik – karakter analizi sınavı süreçlerini tamamlamak ile işe sözleşmeli olarak kabül töreni başlamakta…

Bazen becerilerinizi sunmanız insanları ikna etmeniz hipnotize edici bir iletişim tekniği uygulayarak kelimelerin gücüyle insanlara hükmetmeniz gereken işler olur.

Metropollerde yaşayanlarımız bilir, toplu taşımada özellikle metrobüs ve şehir içi yolcu taşınması esnasında insanlara konuşarak yol istemek çok zor bir durumdur. Durakta durmak için, düğmeye bastığımı gören ve kırmızı yandığını fark eden biri sırf rahatsız etmek için belki de kendi rahatsızlığı da olabilir. Tekrar düğmeye basmamızı istediğinde ben direkt basıyorum hiç durumu anlatmak için enerji harcamıyorum. Çünkü söze başlamadan o yol bitmiş olacak. Ama iş hayatı böyle değil maalesef.

Özel sektörde yeni mezun ve hiçbir tecrübesi olmayan dayısı, amcası, kuzeni olmayan bireyler için en rahat iş bulunan iş kolu hizmet sektörüdür. Daha basit ismiyle marketler, fabrikalar dönemsel veya proje bazlı personel alımı yapılan işletmelerdir. Burada yapacağınız genel olarak iki iş vardır. Ya bir ürünün tanzim tanıtım sergilenme satış öncesi sonrası gibi hizmetlerinde hizmet vermek ya da bu satış yapılırken al ver ekonomiye can ver mantığında patronunuzun kasasına para koyan kasiyer olarak yer edinirsiniz.

Hangisinde olursanız olun misafiriniz konumundaki müşterilerinize, en kısa sürede en iyi hizmeti sunmalı, ikna etmeli ve sürekliliği üretirken zor problemlerine kısa sürede kalıcı çözümler bulmalısınız.

Genellikle sizden uygulamada beklenen anlık olarak ürün tanıtımını yapabilmeniz olsa da, bazen özel durumlar sonucunda ppt. Uzantılı dosya hazırlayabilirsiniz. Genellikle önceden haberiniz olur ama bazı ultra kurumsal işletmeler iki ayağınızı bir papuca sokmak için son dakika şaşırtıları (sürprizleri) yapıyormuş. Asıl amaç sizin sunumunuzu dinlemek değil, tavşana kaç tazıya tut demekmiş. Sizin panik olup olmadığınızın kontrolüymüş. Yaşadım ve mülakatı yapmak isteyen kişinin benden daha az bilgi sahibi olduğunu fark edip, görüşmeden nezaket kuralları eşliğinde müsaade isteyerek ayrılmıştım.

Umarım senin için faydalı ve farkındalık yaratan bir yazı olmuştur. Yazarken hiç düşünmeden yazdığım aklımda birleşen kelimeler ile çatışarak bir araya getirdiğim Çin seddi gibi cümlelerim dolayısıyla affına sığınırım.

Unutmadan ekleyelim ;

Sunumu ister görsel notlar eşliğinde ister sözel olarak yapın. Belli noktalara dikkat etmelisiniz.

Sunum konu ve ana hedeften sonra sırayla sonuca ilerle.
Kısa net cümleler varsa görsel ile dinleyicinin aklına yerleş.
Sunumda yer almamış ama şaşırtı sorulara karşı hazır ol.
Sakin ol ve göz temasını sakın kaybetme.
Sesin tüm dinleyicilere eşit olsun. Kendinden emin ol. Senin anlatacağını en iyi sen biliyorsun.
Önceden belirlenen sürede tamamlamalısın, bununda yolu tekrardan geçer. Ve imkanın var ise, son 5 dakikanı soru cevap için ayırarak sunumu riske alarak kendi lehine çevir. Kaçamıyor isen, sayısal veriler harici yuvarlak değişken bilgiler sunabilirsin. Akademik savunmamda çok faydasını gördüm.

Yazının Sözü Uygulaması :

Hayatının sözünü kontrol sende olduğu sürece sen yazarsın, bunun için ilk hedef kendi potansiyelini tanımak ve kendine koyduğun sınırları kaldırmaktır.