Ay: Şubat 2022

Kobiler neden KOBİ kalamıyor da işçiler hep işçi kalıyor ?  

İşletmelerde tüm sistem, finansal başarı ya da iflas şeklinde iki temel varsayım üzerinden yürür. Bunun da temel neden ve niçinleri vardır. Belki yılda 150 şube açacağım şeklinde bir hedef koyarak orantısız bir büyüme ile kazanacaklarını düşünürken bu şubelerin nitelikli personel ve idari kadro ihtiyaçlarını lojistik ve operasyonel mali değer girdi ve çıktılarını düşünmeden yapılabilecek bir hamle ile yatırdığınızdan fazlasını da kaybedebilirsiniz.  Tabii bu belli bir öz sermayesi var olan ve sürekli sermayesinin desteklenebileceğine emin olduğumuz işletmelerde yaşanan bir durum.  Bir de Küçük Olamayıp Büyümek İsteyen mini mini birler çalışkan ikiler Yani KOBİ’ ler var.  Yani Küçük balık şirketler… 

Neden ne şekilde nasıl ne için batıyorlar ?  

  • Stratejik hamle eksikliği veya yalnışlığı  
  • Yetersiz sermaye ve finansal nakit akışı problemleri 
  • Niteliksiz yöneticiler ( Özellikle aile şirketleri)  
  • İş planlamasının olmaması  
  • İhtiyaç duyulan ihtisaslaşma olmaması, herkesin her işi yapması. 
  • Çalışacak nitelikli yaka sahibi personel bulamamak.

Bunlar işin buzdağı kısmı tabii bir de zirvesi ve dibi de var.  

Aslında KOBİ olmak iç güveysinden hallice olmak gibi bir şey olsa gerek, ama işçi olmak kadar rahat olmasa da batmaz çıkarsanız haftalık izin saatlerinizi siz belirlersiniz. Patronsanız çalışma arkadaşlarınızın izin günlerini değilseniz kendi izin saatlerinizi belirlersiniz ancak, her halükarda asla özgür değilsinizdir. Çünkü çalışmak 7/24 devam eden bir beyin ve fiziksel aktevitesidir.  

KOBİ’ ler neden konkarto ilan etmeye kadar giden sürece kadar geliyorlar önce buna bakmak lazım. 

  • En az yarısına yakını arz talep esnekliğini stratejik olarak yanlış hesaplıyorlar. Mesela Pandemi ortaya çıktığında maske ve temizlik maddesi üretmek dururken, cafeterya işletebileceğini düşünen arkadaşlar ipe un serdiler.  
  •  Bir işe başlarken ilk 6 ay üretim girdileri ve personel giderleri, diğer harcıgahlar için yedek akçe ayrılmamışsa bir süre sonra devamlılık sağlanamıyor. 
  • Nitelikli personelin niteliksiz kişilerin yönetiminde kalamaması özellikle aile şirketlerinde sıkça yaşanan bir durum olup şirketin verimli yönetilmemesinden kaynaklanıyor.  
  • Çekirdekten tecrübe edinerek gelmeyen yöneticilerin yetersiz oluşu nitelikli çalışanların güneye kanat kırpmasına neden oluyor. 
  • Kaliteli ürün ve katma değerli hizmet sunamamak, mesela İphone telefonlar bir örnek sunulabilir. 
  • Pazarlama, reklam ve müşteri hizmetlerinde ve geri bildirimde yeterli seviyede olmamak. 
  • Rakip şirketlerin yukarıdaki işleyişleri doğru yönetmesi sonucu büyük balık tarafından yutuluyorlar. 

Bunlardan en bariz olanı sermaye yetersizliğidir. Basitçe, sermaye iradinin üretim arzı ile talep arasında sıkıştığında desteklenememesi ve nakit akışı eksikliği ile üretimin devam edememesidir. Çok sık rastladığım operasyonel bir hatadan bahsetmek istiyorum. Üretmek için yeterli sermaye ayırırken, yönetmek için meteliğe kurşun sıkmayı denerseniz, pazarlama, reklam personel gibi ve ek harcıgahlar için ihtiyaçları unutursanız, şirketinizi de sizin unutmanız gerekir. 

Yönetmek için nakit akışı sağlayamayan şirketlerde ilgimi çeken bazı detaylar var. 

  • Sermayenin yedek akçe olarak öneminin farkında değiller. Fakat, yaşanılan gelişim süreçleri sonrası gelişimde engel olduğunun farkında olsalar da bu sorunu personelleri işten çıkarmak ile çözümlemek gibi başka bir hata ile perçinliyorlar. 
  • Ya da sosyal ve özlük haklarını kısarak masrafı azaltmaya çalışıyorlar. Bir çok şirketin yemek vermek yerine Setcard, sodekso, multinet gibi şirket yemek kartlarıyla personele günlük 20 TL lik yemek sunup 35 TL lik harcama yapmasını beklemeleri sonucu ortaya çıkıyor. 
  • Bunun üzerine banka kredileri ve faiz ödemeleriyle işleyişi devam ettirmeye çalışıyorlar. Bazen banka kredileri red edildiğinde personel çıkararak durumu kurtardıklarını düşünüyorlar. Hizmet alabilmek için hizmet vermek gerektiğini unutuyorlar. Banka kredisi dışı factoring şirketleri ile finans sorunlarını çözmeye odaklanıyorlar. 

Görüldüğü üzere bir hata bir çok hatayı beraberinde getiriyor.  

Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı image.jpeg

KESİN OLARAK İFLAS ETMENİN YOLLARI  

  • Piyasanın ihtiyacına karşılık verememek, fikir mülkiyeti problemleri, doğru fikrin yanlış sunulması. 
  • Plansız harekete geçmek, kazanma açgözlülüğü, anlık girişimcilik ve inovasyon eksiklikleri. 
  • Etkin ve verimli liderlik süreci olmaması, yatırımcı ve yönetici ile çalışanlar arası iletişimsizlik, zahmetten kaçınmak, çok iyi bilinmeyen işlerde başkalarının yorumu veya yönetiminde sadece finansa sahip olunduğu için müdahaleci olmak, kibir, ego, ilgisizlik ve gönülsüz çalışmak. 
  • Kaz gelecek yerden tavuk esirgemek, her yeşil renkli kağıt dolar değildir. Katma değerli ürün yerine ham madde satmaya çalışmak, parayı tüm değerlerin üstünde sanmak, İyi bir muhasebeci ve iş geliştirme uzmanına sahip olmamak. Küçük giderlerin toplandığında büyük giderlerden fazla tutara ulaşabileceğini göz ardı etmek. 
  • Kazanmaya başarmaya odaklı insanlar yerine isteksiz insanlarla çalışmak için direnmek. Çalışan ile müşteri arasındaki haklılıkta tarafsız olamamak. 
  • Ürünün doğru zamanda doğru yerde ve doğru şekilde tanıtılması. Web site ve sosyal medya hesaplarının olmaması 
  • Güçlü rakiplere karşı zayıf, zayıf rakiplere karşı güçlü rakip sunmak. ( Büyük marketlerin kendi markaları ile ürünleri ünlü markalara yaptırıp çok ucuza aynı kaliteyi satması. Migros’ un Tamek’ e Caurfour’un Tat markasına salça ürettirmesi veya Perilla markasının Doğrular markası adıyla ucuz ürün üretip satması. 
  • Doğru fiyatı doğru ürüne belirlemek, ürünün eder kalitesi ile ürünü satın alacak kitlenin alım gücüyle fayda maliyet hesabının SWOT analiz ile yapılabilmesi. 
  • Daimi müşteri yerine anlık yüksek kazanca odaklanmak, Aşırı hızlı büyüme isteği, müşteri önerilerini dikkate almamak. İnsan, finans ve üretim araçları gibi iradi kaynakların yanlış kullanılması. 
  • Satış miktarının çok üzerinde üretim ve ürün yatırımı yapmak, hepimizin bildiği bir ısıtıcı markası hatta çoğu insan modeli zanneder evet UFO ısıtıcılardan bahsediyorum. Çok iyidiler ama kontrolsüz büyümeyi tercih ettiler, Çok büyük yatırımlar yaptılar yaklaşık 10 yıl öncesinden bahsediyorum. Fakat 2 yıl üst üste kışın kış üşütmediği için artık yoklar. Başarılı görünmek için uğraşmayın başarılı olun. Zeki MÜREN size el sallayacaktır. 
  • Müşteriye veya borçlu olduğunuz kuruluşa veya çalışma arkadaşlarınıza fark etmeksizin ya söz vermeyin ya da verdiyseniz tutun. Ödemelerde asla kredi kullanmayın ve birey ya da ürün bazında hiçbir zaman tek bir yatırıma yönelmeyin her zaman bir sepet planınız olsun.  
  • Plan E her daim hazır ve nazır olsun.  

  Yazının Sözü Uygulaması :  

Kobi’ler holdingleşirse, işçiler kobileşir. 

Hedeflere adım adım yürürken 

İlk kez ilkokul üçüncü sınıfta gelecekte olduğum yere nasıl geldiğimi hangi zorluklarla dolu kaf dağlarının eteklerinden geçerek geldiğimi unutmamak için ajanda şeklinde günlük tutmaya başlayarak hedeflerimi ortaya çıkarmıştım. Daha sonraları hedef listelerimi güncellerken, bazılarına gerek kalmadığını bazılarını gerçekleştirmenin asli hedeflerimle çeliştiğini fark ederek, listelerimi hedef kartımı tamamladıkça güncellemeye başlıyordum. Benimle aynı doğrultuda ilerleyen bir çok insanın neredeyse 100 kişiden 92 ‘sinin hedeflerine ulaşamadığını hem gözlemlerim hem de okuduğum araştırma yazılarından öğrendim.  

Peki neden başarısız oldular ?  

Çok basit ;  

1) Hedeflerini yazarak gözlerinin önüne koymadılar. 

2) Uykuyu ve dinlenmeyi temel ihtiyaçlar menüsünden hiç çıkarmadılar. 

3) Konfor alan kelimesinin sınırlarını en kalın çizgilerle çizdiler. 

4) Sosyalliği cafeteryalar da gezmek, sinama ve eğlence merkezlerinde sahte yapmacık insanlarla paranın getirdiği adına kültür dedikleri olgu ile dibine kadar yaşadılar. 

5) Eğitimlerine ve kariyerlerine yatırım yapmadılar. 

6) Bedel ödemeyi sadece sınavlarda yüksek not almak olarak görüp kandan korkan doktor misali, makineden korkan mühendis misali tozpembe hayaller ile sadece diploma için üniversite okudular. 

7) İyi bir iş imkanının A4 büyüklüğündeki bir kağıt parçası veya rulo olarak sunulan diploma adlı teoriyi asla uygulamaya dökemeyen bir zihniyetinin ürününe, başka bir değişle sermayeyi kediye yüklediler. 

8) Şimdi yerine, yaparız, akşam, yarın, haftaya kelimeleriyle plan yaptılar. 

9)  Manevra, Strateji, Taktik, kelimelerinden bir haber Çok çalışmayı tercih edip akıllı çalışmaktan uzak durdular. 

10) Yapamadıkları noktada vazgeçtiler hiç bakış açısını değiştirmeyi düşünmediler. 

Bunlar gibi yüzlerce madde yazılabilir, fakat bu kadar uzun bahane yazabilecek kadar bol vaktim yok. Olsaydı sizlerden gelen binlerce bahaneyi ciltlere çok rahat ve ah bu bende var demenizi izleyerek listelerdim. 

Peki başarabilenler nasıl yapıyorlar ?  

Kötülükte iyilikte başarı da başarısızlıkta aslında bir alışkanlıktan geçiyor. Bir kereden bir şey olmaz dedikçe bir kereden binlerce kere başarı veya başarısızlık ortaya çıkıyor. Deniyoruz en azından istediğimize ulaşamamış olsak bile, Edison dayımın dediği gibi, “Başarısız olmadım. İşe yaramayacak 10.000 yöntem buldum.” Demeyi bilmemiz gerekir. Ampulü icat ederken yardımcısının başında saç tellerini teker teker yolduğu esnada söylediği bir söz olduğu söylenir. Bulmasaydın daha aydınlık olabilirdik. Mum neyimize yetmiyordu. Garibimin kafasında saç cebinde kuruş bırakmadın. Körolası Edison dayı… 

  • Hedefine ulaşanlar niçin bu yola çıktığını, bu yolda neleri kaybedeceğini, ne bedelleri hangi sırayla kaybedeceğini nelere ihtiyaç duyduğunu hedef yolunda neleri yazacağını ve varacağı noktaya giderken hangi yollardan geçeceğini kısacası yaptığı için sonunu düşünüp kahramanlık peşinde koşmazlar.  
  • Çok çalışmaz akıllı çalışırlar. Her şey açık anlaşılır ve net bir yol haritası ile başlar. 
  • Kişide potansiyel varsa, üretkenliğine de inanıyorsa danışmanlar ve akıl hocası mantığında mentorluk desteği ile üzerindeki stratejik yükü dengeli bir biçimde ihtisaslara göre dağıtır.  
  • Zorlayıcı iteleyici hedefler belirleyip onlara uymak zorunda kalmak. Eğitimlerde gençlere hep örneklerim ilk aile şirketi dışı iş deneyimimde, işten kaçmamak için param olduğu halde taksitli borç yapar ödeyebilmek içinde gerekirse ek taksitler veya yeni borçlar ile kendimi mecbur bırakırdım. Çünkü bana benden başka destek olacak sahip çıkacak kimsem yoktu. 
  • Hangi işi hangi süreyle ne zamana kadar ne şekilde ve hangi aksilikleri hesap ederek bilançosunu çıkarıp, kaytarabileceğimiz süre planını en iyi şekilde ortaya çıkarabileceğimizi görebileceğiz. Buradaki asıl soru, söz konusu işi yapmaktan neden kaçındığımızı anlayabilmek sorunun çocukluğuna inebilmektir.  

Başarısız olmaktan korkuyorsak ve bunun için erteliyorsak ;  

  • Öncelikleri sıralanmış bir iş listesi hazırlayın. Söz konusu işi örneğin tamamlayabileceğiniz süre 3 gün ise siz teslim tarihinden 10 gün öncesini son teslim olarak yazarak gözünüzün önündeki not kağıdı olarak listeleyin.  
  • Görevinizin tehlike olduğunu unutmadan, göreve odaklanın. Ne kadar az dağılım o kadar iyi stratejik analiz ve operasyonel güçtür. Tüm departmanlara görev taksimini yaptığınız sürece siz görevinizi layıkıyla yapmış olacaksınız.  
  • Psikolojinin sarsılmaz gücüne inanın şarkılar türküler sizi geçmişe gelecek hedeflerinize yaşadığınız iyi kötü anılara hedef ve vizyonlarınıza hatırlatarak işleyerek götüren birer hedef tahtasıdır.  

Yazının Sözü Uygulaması :  

 Başarmakta başarısız olmakta birer tercih meselesidir, Önemli olan bu tercihi hangi koşullarda yaptığınız ve size göre doğru olan şıkkı işaretlemenizdir.