Çalışırken iş zorbalığına maruz kalmak.

Hepimiz iş hayatına farklı pozizyonlar ve farklı ücretlerde başlasakta hepimizin ortak bir ismi var. Söylemeyin ben diyeceğim “ iŞÇİ” çalışabilmek için iş bulabilmek, sonra bir çok silsile ile  başladığımız işyerinde, sayısız zorluklar bizi kapının girişinde bekliyorlar.  

Her yeni doğuş yeniden başlangıç yeni kolaylıklar barındırmadan önce zorluğun zirvesini tattırır.  

Zafere giden yoldaki çetin zorluklar olarak kendimizi bu süreci sıradanmış gibi görmek alışkanlığımız maalesef daha iyisini görmediğimizdendir. İki önceki işimde asgari ücretten 500 – 600 Tl fazla kazandığım için insanlar nasıl geçiniyor. Çok iyi durumdayım diyordum. Fakat şuan ki işimdeki maaşım bu işin çok çok ötesinde diyebilirim. Hayatımda sayısız şey değişti ama ben size bu yazıyı yazarken tesadüfen fark ettim. Haliyle mevcut şartlarımızın her zaman en iyisi olmadığını söylemek istiyorum.  

Yaşamın her kesiminde olduğu gibi, İş hayatında da, arkadaş çevresinde de hatta aile ortamında bile ihtiraslar gücün iktidarın yetkinin şanın şöhretin güzelliğin yakışıklılığın paranın güç sayıldığı ve maalesef sanıldığı bir dünyada yaşıyoruz. Birbirimizi kıskanıyor hatta çekemiyoruz. Her insan Türkcell kalitesi ile çekemiyor ne yapalım. İşte burada devreye daha önce bahsettiğim “duygusal zeka”  söz konusu giriyor. Normalinde ekip liderinin yapması gereken şeydir bu. Ama burada çalışansanız direnç gösterme zamanı size geldi demektir. Bununda yolu çelik ile güçlendirilen sinir sistemiyle hayatın gelgitleri, stres ve yaşanan bin bir aksilikleri olduğu gibi kabul ederek sıradanlaştıran bir düşünce sistemi olan “Duygusal Çevikliktir”. 

Yapılan her davranışın her zaman kasıtlı olmadığını düşünebiliriz, bazen iş ve sosyal arkadaş çevremiz iç dünyasındaki bir problemi hırçınlaştığını fark etmeden yansıtabiliyor. Çalıştığım kuruluşu Alman ama sonradan çok uluslu bir işletmede, işletme müdürünün benim hakkımdaki olumlu sözlerini hazmedemeyen kategori yöneticisi hanımefendi üzerime saldırarak başımıza müdür mü olacaksın ? 10 senedir buradayım benim hakkım demişti. Eğer işinizi düzgün yapıyorsanız bu çok sık karşılaştığınız bir durum olabilir. Bu tür durumlarda amaçlarınızı aklınıza kazımalı size yöneleceğine emin olduğunuz mobing unsuru olan baskıların neler olabileceğini ne tür duygusallıklar yapabileceklerini kurmacalar yerine tahmin ederek stratejiler geliştirmelisiniz. Zorluklar amacınıza ulaşmada birer açık kapıdır. Tecrübedir. Genellikle işyeri zorbalıklarında sizi muhatap alabilecek bir yönetici bulmanız zordur. Kurumsallamayı tamamlayarak hazmetmiş işletmeler ülkemizde oldukça azdır. Bunlardan başlıcaları Koç , Sabancı holdingleri ve alt şirketlerine bağlı işletmelerdir.Bu tür kurumsal yapılar değerler disiplinini çok iyi anlamış ve analiz ettiklerine inanıyorum. Ve gözlemliyorum.  

Asıl mesela olaylara bakış açımızdır. 

Duygusal gelgitlere uğramadan belli sorulara yanıtlar vererek, iş yaşamlarına belli bir aşamaya kadar,  bu tür olayları ciddiye almadan devam edebilirler. 

  • Ne oldu da bana böyle söyledi / davrandı  
  • Ben bu durumda ne hissettim Duygusal hissetmek.  
  •  Ne düşündüm  / olayın bana verdiği etki ve gelişimi  
  • Mobing hissiyatı beni nasıl etkiledi Huzursuz ve isteksizlik motivasyon düşüklüğü oldu mu?  
  • Davranışsal etki / Duygu hali beni nasıl yönlendirdi.  
  • Tüm bu yaşananları belirleyebilseydim ne olurdu Sonuçları değişebilir miydim ?   

Tüm bu sorular ve soru kalıpları bizim duygusal boşluğumuzu olaylardan etkilenmemizi, verim düşüklüğünü ve bununla nasıl mücadele edeceğimize dair ipuçlarını bulmak amacıyla sorulacak sorular ve sorgulardır. Olumsuz duyguları dinamik duyguyla karşılayabilirsek, daha etkin ve mantıklı sonuçları ortaya çıkarabiliriz. Her şey bizim elimizde değildir, keza planlıda değildir. Direnç ve dayanma sınırlarımızı yaşayarak tecrübe ederiz zamanla kendisine yeni bir kabuk bağlayan bu duygular, artık olaylar karşısında etkilenmekten öte etkileyici unsur olurlar. Zorlu ve stresli anlarda sergilenilen bu performans bir sonraki hayalimize ileri ya da geri adım atmamızı belirleyecek nihai hedeftir.  

Göstereceğimiz bu direnç, aslında pek istenmeyen bir yöntemle kazanılan stratejik bir güçten ibaret. Çok travmatik ve zorlu süreçler ile yaşanılan acı tecrübelerin sonucunda edindiğimiz birikimlerin mevcut gelişecek duruma göre analiz edilmesi ile oluşan bir farkındalık. Bu duygusal direnç mekanizmasının uygulanmasıyla artık birer “ hacı yatmaz” misali ayakta duracak ve zorluklara gögüs gerebileceğiz.  

Bu soruların elbet bir cevabı ve de bir sonucu vardır, baskı halinde baskıyı uygulayan kişinin bunu neden yapmak istediğini iyi anlamalı. Buna yönelik stratejiler geliştirerek, duygusal direncimizi yüksek tutmalıyız.  

Çünkü; amacımız yolumuz sonuç noktamız belli. Zafere giden yolda dikenli yollar, mıcır taşlı yollar hep olmuştur olacaktır. Mobing uygulayıcıları mevcut kurulu düzeni devam ettirmek isteyen şahsi amaç ve gayesine yönelik davranan ve de kendisinden daha iyi becerikli insanları hazmedemeyen amacına ulaşamayacağını fark ettiğinde başkalarının da aynı acizlikte olacağını sanan zavallılardır. 

Bizlere düşen de yılmadan bıkmadan yorulmadan hedefimize ilerlemektir. 

Yazının Sözü uygulaması :  

Başarı dikenli yolların sonunda bizi bekleyen kaktüstür. 

Kariyer hedeflerinde Seni sen yapacak olan altın kurallar

  • Ekip içerisinde lider ile ekip üyeleri hep ben derse bu bencillik olur. Ama hep ekip biz derse, birbirini dinler, duyar duymakla kalmaz hissederek anlayıp ona göre çözümler üretirlerse yapılan iş ne olursa olsun. Her hâlükârda başarıya ulaşacaktır. 
  • İşletmeler çeşitli pozisyonlar da personel alımı yaparlarken, bizlerden bazı sosyal beceriler ve kazanılmış edinimler isterler. Bunların en çok bekleneni SAP, AUTOCAD, OFİS, SQL  gibi programlardır. Yazı sonunda bu programların ne işe yaradıklarını genel olarak ekte paylaşacağım.  
  • Bu programları istiyorlar ama iletişim, enpati, yaratıcı üretici düşündürücü, motivasyon sağlayıcılık, ikna, işbirliği, olaylara uyumlandırılabilirlik ve duygusal zeka dediğimiz karşımızdaki ile bütünleşerek onun ihtiyaçlarına çözüm olduğumuz düşünce tipini belirlemeyi hep unutuyorlar.  

Her yerde duyduğumuz, temel bir sözcük var. “EMPATİ” basitçe karşımızdaki kişiyi anlama onun duygularını, isteklerini düşüncelerini hissederek onu anlamaya çalışan, kendimizi unun yerine koymaya onun gibi düşünmeye çalıştığımız modern yaşamın bize direttiğini sandığımız ama Türk töresi ve kanunlarında açıkça yeri olan kişiye ve topluma saygı örfünün bugünkü adıdır. Bir de bu işin duygusal kısmı var. Paradan bahsetmiyorum. O kısım işte işin mutfağı profesyonelliğe atılan adımı oluyor. Bu adımı şu ana kadar uygulayabilen iş arkadaşım olarak tek bir kişi gördüm. O da çalıştığım ekibin abisi, kardeşi dediğimiz İsmail bey’ den başkası değil. Ekibimizin ilk kademe yöneticisi olarak, bizi anlayan, ve ona göre bize yön vererek, halimizi duygularımızı hisseden kendisini bizim yerimize koyarak hüznümüzle üzülen, sevincimizle neşe saçan bir insandan bahsediyorum. 1 Mart 2020 Öncesi  bahsedilen çevrenizde pozitif insanlar olsun. Sözünün uygulanmış biçimi de diyebiliriz. Uygulayarak edindiğim tecrübelerimi aktarmak istiyorum. 

Bu işin genel adı sosyal beceridir. Adı olmayan ama basit bir stratejik hamle ile günü haftayı ayı hatta yılı kurtaran ve kalıcılık sağlayarak verimi ve yanında çalışan bağlılığı düzeyini yükselten süper güçtür. 

  • Daha önce gıda sektöründe saha yetkilisi olarak çeşitli lokasyonlarda gezerek sorumlu olduğum markaların müşteri ve bayi ihtiyaçlarını sipariş ve tedarik zinciri problemlerini gözlemleme imkanım oldu. Daha sonraki işimde vazifelerimden birisi İçecek sektöründe stok yönetimi ve ölü stok dediğimiz satışa uygun ama, yeniden paketlenmesi gereken ürünlerin satış zinciri halkasına eklenmesini sağlamaya çalışmaktı. ikinci ayımdan itibaren satış ve finansal fayda oranı artınca yıllardır zarar eden bölüm nasıl kar ediyor sorusunun cevabı ortaya çıktı. 3. ayımda düzeni bozduğum için işime son verdiler. Şuanda da onların hiçbiri orada çalışmıyor. 

          Gelelim konumuza,  şuan ki işimde de müşteriden geri bildirim alarak ihtiyaçlarını anlamayı, yeniden farklı versiyonlarda satış strateji politikası geliştirmeyi öğrendim. Bu yöntemi ilk uyguladığımda çalıştığım işletmede benden kumbara isteyen müşteriyi ikna ederek çelik kasa alması konusunda ikna etmiş , kasa içerisinde kullanabilmesi için ayrıca pili müşteriye önermiş ve de dolap içi monte edeceği çelik kasası için de, kendisinin monte edebilmesi için bir matkap alması montaj yapabilmesi için vida setini ve de çelik dübel seti alması konusunda kendisini ikna etmiştim. Sonuç olarak benden işletmemin beklentisi ürün satışı yaparak hedef ciroyu arttırmamdı. Bende vazifemi yaratıcı farklı bir strateji ile uyguladım.  

  • Aslında üretici de dolaylı olarak satıcıdır. Çünkü öylece dursun menül menül baksın diye değil, sadece satıcıya gitmeden önceki aşamayı gerçekleştirip satıcıdan önceki ilk satışçıdır. Haliyle iş piyasasının temeli de önce üretmek sonra satmaktır. Bunun da yöntemi ikna ve iletişim becerisidir. Asıl noktalama operasyonu etkimiz altında bırakmaktır. Bununda yolu işimizi çok iyi bilmemiz, müşterimize istediği kategoride rakiplerimizi tanıdığımız için onlara karşı üstün yönlerimizi sunarak kendi içimizde olaya yönelik SWOT analizi yapmamızdır. Canlı bir örnekle pekiştirecek olursak, yine çalıştığım işletmeden örnek vereyim ; 

Çelik kasa almaya gelen müşteriyi iyi dinleyerek amacına yönelik en yüksek ücretli ürünü almasını ikna etme yöntemim şöyleydi. Çelik kasalar genel olarak üç çeşittir. Fason üretimlerimiz olan kendi markamızın kasası, ve bilindik dünyaca ünlü iki farklı marka’ nın kasası tabi ki bol miktarda çeşitleri de  var.  Birincil kasalar evde basit kullanımlar için derleme toparlama amaçlı kullanırlar. Güvenlik düzeyleri çekiçle kırılacak kadar zayıftır. İkinciller ise Türk malı ve son olarak’ ta yabancı menşei olan ürünlerdir. Önceliğim her zaman Türk malından yana olur. Çünkü yerli ve millidir. ayrıca, servis olanakları tüm ülkemiz genelinde hizmet vermektedir. İşte bu anahtar kelimedir. Çelik kasalarda problem yaşandığı pek gerçekleşen bir durum değildir. Ancak yaygın servis garanti kelimeleri müşterinin ürünü tercih etmesi için yeterlidir.  

  • Yüzyılımızın gelişen teknolojiye rağmen en temel ihtiyaçları işbirliği, uyum ve iletişimdir. Her başarının ardında bir ekip vardır. Elbette her başarısızlıkta bir ekibin mahsülüdür. Bir ekip farklı beceri ve yetenekleri olan uyumlu ve iletişimi kuvvetli çalışanlara ihtiyaç duyuyorlar. 
  • Her işte ve işletme de anlık krizler ve problemler her zaman olur ve olacaktır. Önemli olan bu sorunları en kısa sürede en az zararla atlatmaktır. 

Hatta yapılabilirse ; zararı faydaya dönüştürmektir. Mesela, aldığı iki basamaklı merdiveni iade eden müşteriye, aldığı ürünün 3 katı ücretli bir ürünü değişik bir ürün olarak satın alması konusunda ikna etmiştim.  

  • Son anahtar ipuçlarını da açıklıyorum hazır mısınız  ?  

Gençlik iksiri enerjisi denilen bir şey var. Bunun fiziki yaşla aslında sanıldığının aksine pek fazla ilgisi yok. Bana kalırsa bu kişisel bir uyarı sistemi, çalıştığım her günün sabahları alarm kurmama rağmen, alarmdan beş dakika önce biyolojik saatim beni uyandırıyor. Bu bir disiplinin ayak sesidir. Başarmaya ilerlemeye yönelik kişisel bir dürtüdür. Yaşayarak edindiğim tecrübeler ile istisnai durumlar haricinde, öğrenme ve kendini çalışma başarma ve ilerleme konusunda hedeflerini baz alarak hedef belirleyenlerin inanarak yaptıkları ve ekip içi ve liderince de sözlü yazılı olarak çalışmalarının ödüllendirilmesi kazanılan pirim ve alınan maaştan çok daha etkili olduğunu çalışan bağlılık düzeyinin artışını sağlayarak görebiliriz. 

Lider yöneticinin, ekip üyelerini yeteneklerine ilgi alanlarına ve öğrenme biçimlerine göre onları anlayarak onlara bende sizden biriyim mesajını vererek ekibini koordine etmesi sonucu, personele güvendiğini göstermesi gerekir. Benim bağlı bulunduğum yönetici İşyerinde kendisinin kurumsal adıyla işlem yapabildiğimiz tabletini hiç tereddütsüz bize verebilmesi ciddi bir risk ve güvenin işaretiydi. Elbette tekrar o bilgiler onay sürecinden geçiyor ancak, böyle bir hatanın üst yönetime bildirilmesi zor bir durumdur. Personelin beceri ve yeteneklerine göre, belli bir plan dahilinde öncelik sırasına dizilimi ve performansa göre olayların kurgulanmasıdır. Planlayarak harcadığınız bir gününüz size bir yıl kazandırabilir. Örneğin ben kişisel blogger web sitemi 12.12.2020’ de faaliyete alma planım vardı. Size bu yazıyı yazarak yayına aldığım tarih 15.04.2021 yani 31.12.2019 da hizmete giren bloğum bugün itibariyle, bir yıl üç ay 15 gündür yayında. Uzun süredir planladığım ve birden uygulamaya geçtiğim çalışmam. 

Unutulmamalıdır ki; işletmenize gelen müşteri sizin misafirinizdir. Evinize gelen misafir nasıl ise ona da aynı ilgi alaka ve saygıyı göstermelisiniz. 

                                                         Yazının Sözü Uygulaması :  

Tüm sektörlerin satış ve yüksek para aracı kazanmaya odaklandığı bu süreçte, İyi bir satışçı insan ve vatan hariç her şeyi satabilmelidir. 

Ek Bilgi :  

Şirketlerin iş koluna göre sizden beklentileri ve türleri   

  • İşletim Sistemleri: DOS, Microsoft, Apple, Mac OS, Linux, Unix, Pardus… 
  • Grafik Programları: Adobe Photoshop, İllüstratör, Coreldraw, 3D Studio Max, Freehand Firevorks 
  • Çizim Programları: AutoCAD, Solidworks, Çatia, Inventor, MasterCAM, Unigraphics, Pro/ENGİNEER, 3D Studio Max, Blender, ArchiCAD, Allplan, Maya… 
  • Veri Tabanı: Filemaker, SQL, PostgreSOL, Orancle, Sybase, MsSOL, Berkeley, Firebird, Ms Access Ooo Veri Tabanı… 
  • Muhasebe Programları: ETA, LOGO, NETSİS, LKS, ORKA, MİKRO, LUCA, AXASOFT, AKINSOFT, CESASA, VERİM TİCARİ, DEMSOFT, TİLASOFT, TÜREV, NETADAM, BASECOM, ASYASOFT, NİSA, DİA